Tuesday, September 1, 2015

ബനാത്ത്‌വാല എന്ന പോരാട്ട ജീവിതം

ആയിരക്കണക്കിനു ജനപ്രതിനിധികള്‍ കടന്നുപോയ ഇന്ത്യന്‍ പാര്‍ലമെന്റ് ചരിത്രത്തില്‍ പാണ്ഡിത്യത്തിന്റെയും അവതരണ ശൈലിയുടെയും ഭാഷാ സ്വാധീനത്തിന്റെയും മേന്മകൊണ്ട് വേറിട്ടുനിന്ന അമ്പതുപേരെയെടുത്താല്‍ അതിലൊരാള്‍ ഇന്ത്യന്‍ യൂനിയന്‍ മുസ്‌ലിംലീഗിന്റെ അഭിമാനമായ ജി.എം ബനാത്ത്‌വാലയായിരിക്കും. 1984ലെ ലോക്‌സഭാ കാലത്ത്, 'ഇന്ത്യാ ടുഡെ' വാരിക രാജ്യത്തെ മികച്ച പത്ത് പാര്‍ലമെന്റേറിയന്‍മാരെ തെരഞ്ഞെടുത്തതില്‍ ഒരാള്‍ ബനാത്ത്‌വാല സാഹിബായിരുന്നുവെന്നത് ഈ അഭിപ്രായത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങളും ആവലാതികളും രാജ്യത്തിന്റെ അഖണ്ഡത നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികളും അധികാര കേന്ദ്രങ്ങളെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നതില്‍ തന്റെ മുന്‍ഗാമികളായ ഖാഇദേമില്ലത്തിന്റെയും പോക്കര്‍ സാഹിബിന്റെയും സി.എച്ചിന്റെയും പാത പിന്തുടര്‍ന്ന പ്രതിഭാശാലി. ആയുരാരോഗ്യമത്രയും തന്റെ വിശ്വാസ പ്രമാണങ്ങള്‍ മുറുകെപ്പിടിച്ച് രാജ്യത്തിനും സമുദായത്തിനും വേണ്ടി പ്രയത്‌നിച്ച ആ വലിയ മനുഷ്യന്റെ വേര്‍പാടിന് ഇന്ന് ഏഴുവര്‍ഷം പൂര്‍ത്തിയാവുകയാണ്.
ബനാത്ത്‌വാല എന്ന പേര് ഒരു വീര നായകന്റെ പരിവേഷത്തോടെ ചെറുപ്പകാലംതൊട്ട് കേട്ടുവന്നതാണ്. 1970കളുടെ തുടക്കം.

കോളജ് പഠനകാലം. തളിപ്പറമ്പ് സര്‍സയ്യിദില്‍ കൂടെ പഠിക്കുന്നവരില്‍ പലരുടെയും രക്ഷിതാക്കള്‍ ബോംബെയില്‍ തൊഴില്‍, വ്യാപാര ബന്ധമുള്ളവര്‍. മുംബൈ രാഷ്ട്രീയത്തില്‍ ശിവസേനക്കാര്‍ മണ്ണിന്റെ മക്കള്‍ വാദവുമായി തെരുവിലിറങ്ങിയ സംഘര്‍ഷഭരിതമായ ഘട്ടം. റോഡരികില്‍ ഇളനീര്‍ വില്‍ക്കുന്നവര്‍തൊട്ട് ഹോട്ടല്‍ വ്യാപാരികള്‍ വരെയുള്ള മലയാളികളാണ് 'ശിവസേന'യുടെ ആക്രമണത്തിന് കൂടുതലായും ഇരകളാവുന്നത്. 'മറാഠികളല്ലാത്തവര്‍ ബോംബെ വിടുക' എന്നാണ് മുദ്രാവാക്യം. ജനസ്വാധീനം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോള്‍ ശിവസേന പുറത്തെടുക്കുന്ന പതിവ് ആയുധമാണത്.

വാളും വടികളും മറ്റ് മാരകായുധങ്ങളുമായി തെരുവുകളില്‍നിന്ന് തല്ലിയോടിക്കുകയാണ് മലയാളികളെ കൂട്ടത്തോടെ. ജീവനെങ്കിലും ബാക്കി കിട്ടാന്‍ സാമ്പാദ്യങ്ങളെല്ലാമുപേക്ഷിച്ച് മലയാളികള്‍ പലായനം ചെയ്യുകയാണ്. വടക്കെ മലബാറിലെ മുംബൈ ബന്ധുക്കളുടെ വീടുകളില്‍ ആശങ്ക പുകയുന്നു. ശിവസേനക്ക് മുന്നില്‍ അധികൃതര്‍ മൗനം പാലിക്കുന്നു. മലയാളികളുടെ നിസ്സഹായാവസ്ഥയില്‍, മുംബൈ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ആരും തുണയില്ലാത്ത നേരത്ത് ഒരു മഹാരാഷ്ട്രക്കാരന്‍ നിര്‍ഭയനായി കടന്നുവരുന്നു. ശിവസേനക്കാരോട് എതിര്‍ക്കുന്നു. മലയാളികളോട് അവിടെത്തന്നെ തുടരാന്‍ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

അവര്‍ക്ക് നഷ്ടമായ സമ്പാദ്യങ്ങള്‍ വീണ്ടെടുക്കാനും സുരക്ഷക്കും അധികൃതരില്‍ സമ്മര്‍ദ്ദം ചെലുത്തുന്നു. ആ ധീര നായകന്റെ പേരാണ് മുസ്‌ലിംലീഗ് നേതാവ് ഗുലാം മഹ്മൂദ് ബനാത്ത്‌വാല. പിന്നീട് ബനാത്ത്‌വാലാ സാഹിബിനെക്കുറിച്ച് കേള്‍ക്കുന്നതും വായിക്കുന്നതും മുഴുവന്‍ ആ ആവേശത്തോടെയാണ്.
1977ല്‍ കേരളത്തിന്റെ ജനപ്രതിനിധിയായി പാര്‍ലമെന്റിലേക്ക് പോകാന്‍ മുസ്‌ലിംലീഗ് നിശ്ചയിച്ചതിലൊരാള്‍ ഈ മഹാരാഷ്ട്രക്കാരനായിരുന്നു. പിന്നീട തൊരു റെക്കാര്‍ഡായി. മലയാളം സംസാരിക്കാനറിയാത്ത ഒരാള്‍ മലയാള നാടിനെ പാര്‍ലമെന്റില്‍ പ്രതിനിധീകരിക്കുക. അതും കാല്‍ നൂറ്റാണ്ടോളം. ഓരോ തെരഞ്ഞെടുപ്പിലും റെക്കാര്‍ഡ് ഭൂരിപക്ഷത്തോടെയുള്ള വിജയം. പാര്‍ലമെന്റ് രേഖകള്‍ പരിശോധിച്ചാലറിയാം എന്തുകൊണ്ടാണ് ബനാത്ത്‌വാലയെ മുസ്‌ലിംലീഗ് നിരന്തരം സ്ഥാനാര്‍ത്ഥിയാക്കിയതെന്നും പൊന്നാനിക്കാര്‍ പൊന്നുപോലെ കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു വിജയിപ്പിച്ചതെന്നും.

ന്യൂനപക്ഷങ്ങള്‍ക്കുനേരെ ഇടയ്ക്കിടെ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്ന ആക്രമണങ്ങളും ലഹളകളും മുംബൈ നഗരത്തെ പിടിച്ചുകുലുക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു. മരണം പതിയിരിക്കുന്ന ഏറ്റുമുട്ടലുകള്‍ക്ക് മധ്യെ, പൊലീസിന്റെ നിറത്തോക്കുകള്‍ക്ക് മുന്നിലേക്ക് ബനാത്ത്‌വാല ധീരനായി നടന്നുചെന്നു. പരസ്പരം വാളോങ്ങിനിന്നവര്‍ ആ വെളുത്തു മെലിഞ്ഞ ശരീരത്തിനുള്ളില്‍നിന്ന് പുറത്തുവന്ന വാക്കുകള്‍ കേട്ട് തലതാഴ്ത്തി പിരിഞ്ഞുപോയി. പൊലീസുകാര്‍ അമ്പരന്നു നിന്നു. തിളച്ചു മറിയുന്ന കലാപങ്ങളെ വാക്കിന്റെ ശക്തികൊണ്ട് ശാന്തമാക്കാനും മരണത്തെ ഭയക്കാതെ ഇറങ്ങിച്ചെല്ലാനുമുള്ള ബനാത്ത്‌വാലയുടെ അസാധാരണ സിദ്ധി രാജ്യമെങ്ങും മനസ്സിലാക്കിയതാണ്.

ഉത്തരേന്ത്യയിലെ കലാപഭൂമികളില്‍ ആശ്വാസവുമായി ഓടിയെത്തുകയും തല്‍ക്ഷണം ഭരണാധികാരികളെയും തുടര്‍ന്ന് പാര്‍ലമെന്റിനെയും പ്രശ്‌നത്തിന്റെ മര്‍മ്മവും പരിഹാര മാര്‍ഗവും ബോധ്യപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും. മരണത്തിന് ഏതാനും മാസം മുമ്പ് പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ നന്ദിഗ്രാം വരെ ആ ശീലം അദ്ദേഹം തുടര്‍ന്നു. പക്ഷെ ഒരു പ്രകോപന ഘട്ടത്തിലും അദ്ദേഹം സമചിത്തത കൈവെടിയില്ല. വാക്കുകള്‍ സൂക്ഷിച്ചു പ്രയോഗിച്ചു. ചട്ടങ്ങള്‍ പാലിച്ച്, നിയമങ്ങള്‍ ഉദ്ധരിച്ച്, ചരിത്രവും സംഭവവും സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിച്ച്, വര്‍ത്തമാന രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിതിഗതികള്‍ വിശകലനം ചെയ്ത് അദ്ദേഹം നടത്താറുള്ള പാര്‍ലമെന്റ് പ്രസംഗങ്ങള്‍ ചരിത്ര രേഖയാണ്. എക്കാലത്തെയും രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്ക് ഗവേഷണ സ്രോതസ്സാണ്.

പ്രസംഗത്തിനിടെ പ്രയോഗിക്കുന്ന ഉപമകള്‍പോലും വലിയ ആശയങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നവയായിരുന്നു. അടിയന്തരാവസ്ഥക്ക് ശേഷം 1977ല്‍ അധികാരത്തില്‍ വന്ന ജനതാ സര്‍ക്കാരിനെ അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചത് 'ഓറഞ്ച് ഗവണ്‍മെന്റ്' എന്നാണ്. 'തൊലി പൊളിച്ചാല്‍ അല്ലികളായി അടര്‍ത്തി എടുക്കാവുന്ന' തോട് മാത്രമാണ് ജനതാ പാര്‍ട്ടി എന്ന് അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. താമസംവിനാ അതുതന്നെ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തു. കോണ്‍ഗ്രസിന് ബദലെന്ന് കൊട്ടിഘോഷിച്ച ആ മുന്നണിയും സര്‍ക്കാറും ഛിന്നഭിന്നമായി.

ബാബ്‌രി മസ്ജിദ് ഉള്‍പ്പെടെ ആരാധനാലയങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം സംബന്ധിച്ച പ്രശ്‌നത്തിലും ശരീഅത്ത് വിവാദത്തിലും മതപരിവര്‍ത്തന നിരോധനം, ഗോവധ നിരോധനം, ഏക സിവില്‍കോഡ് തുടങ്ങി മറ്റു മതേതരത്വ ന്യൂനപക്ഷ പൗരാവകാശ സംരക്ഷണ വിഷയങ്ങളിലും പാര്‍ലമെന്റില്‍ അദ്ദേഹം ഉയര്‍ത്തിയ വാദഗതികളെ പരാജയപ്പെടുത്താന്‍ ഒരിക്കലും എതിര്‍ ബെഞ്ചുകള്‍ക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ ഉദ്ധരണികളും പ്രയോഗങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ ഗവേഷകര്‍ക്ക് ഭാവിയില്‍ പ്രയോജനപ്പെടുമെന്ന് അക്കാലത്ത് പ്രമുഖ ഇംഗ്ലീഷ് പത്രങ്ങള്‍ എഴുതി.

ഒരു ബില്ലിന്റെ ചര്‍ച്ചാ വേളയില്‍ ഇടപെട്ട ബനാത്ത്‌വാലയുടെ സംസാരം സ്പീക്കര്‍ തടഞ്ഞു. റൂള്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ബനാത്ത്‌വാല നിരന്തരം അവകാശവാദമുന്നയിച്ചു. ഒടുവില്‍ തെറ്റ് ബോധ്യപ്പെട്ട് സ്പീക്കര്‍ അദ്ദേഹത്തെ കൂടുതല്‍ വിശദീകരണത്തിനായി ചേംബറിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. ''സ്പീക്കറുടെ ചേംബറിലേക്കല്ല, പാര്‍ലമെന്റിലേക്കാണ് താന്‍ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് എന്നായിരുന്നു'' അതിന് ബനാത്ത്‌വാലയുടെ തല്‍സമയ മറുപടി എന്ന് മുന്‍ പ്രധാനമന്ത്രി എ.ബി വാജ്‌പേയ് എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ബനാത്ത്‌വാലയുടെ പ്രസംഗമുണ്ടാകുമ്പോള്‍ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധി മുടക്കം വരാതെ അത് കേള്‍ക്കാന്‍ പാര്‍ലമെന്റില്‍ ഹാജരുണ്ടാകും.

ശരീഅത്ത് വിഷയത്തില്‍ ചെറിയ അംഗസംഖ്യയുള്ള പ്രതിപക്ഷ പ്രതിനിധിയായിട്ടും പാര്‍ലമെന്റില്‍ ആറു മണിക്കൂര്‍ നീണ്ട പ്രസംഗത്തിന് അവസരമൊരുക്കിക്കൊടുത്ത പ്രധാനമന്ത്രി രാജീവ്ഗാന്ധിയുടെ സമീപനവും ബനാത്ത്‌വാലാ സാഹിബിന്റെ അറിവിനോടും രാഷ്ട്രീയ, നിയമ പാണ്ഡിത്യത്തോടും പ്രതിഭയോടും വിഷയത്തിന്റെ ഗൗരവത്തോടുമുള്ള ആദരവായിരുന്നു.ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രമായ ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടനാ തത്വങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനായാണ് ബനാത്ത്‌വാല നടത്തിയ പോരാട്ടങ്ങള്‍. ഇന്ത്യന്‍ ഭരണഘടനയെ ആത്മാവ് നഷ്ടപ്പെടാതെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാന്‍ നടത്തിയ ഒറ്റയാള്‍ പോരാട്ടം.
മഹാരാഷ്ട്ര നിയമസഭാംഗത്വം മുതല്‍ ഇന്ത്യന്‍ യൂണിയന്‍ മുസ്‌ലിംലീഗിന്റെ അധ്യക്ഷപദവി വരെ എഴുപത്തഞ്ച് വയസ്സിനുള്ളില്‍ വഹിച്ച പദവികളും ജീവിതവും സമൂഹത്തിന് സമര്‍പ്പിച്ചതായിരുന്നു. വായനയും എഴുത്തും പ്രസംഗവും പ്രവര്‍ത്തനവുമായി രാജ്യത്തെ നീതി നിഷേധിക്കപ്പെട്ടവര്‍ക്കും ശബ്ദമില്ലാത്തവര്‍ക്കും വേണ്ടി ഒരു പോരാട്ട ജീവിതം.

പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി
Posted On: 6/25/2015
Chandrika Daily

Sunday, March 9, 2014

Wednesday, June 26, 2013

ബനാത്ത് വാല - ഫോട്ടോ ഗാലറി




















Tuesday, June 26, 2012

ബനാത്ത്‌വാല - വാക്കിലും പ്രവൃത്തിയിലും മാന്യന്‍

ബനാത്ത്‌വാല - വാക്കിലും പ്രവൃത്തിയിലും മാന്യന്‍: ശിഹാബ് തങ്ങള്‍

വെറും രാഷ്ട്രീയം സംസാരിക്കാന്‍ പാര്‍ലമെന്റില്‍ ബനാത്ത്‌ വാല ഒരിക്കലും എഴുന്നേറ്റിട്ടില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗത്തില്‍ എപ്പോഴും സമൂഹത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലുമൊരു ആവശ്യം ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടാവും. ന്യൂനപക്ഷങ്ങള്‍ക്കുവേണ്ടി അദ്ദേഹം സംസാരിക്കുമ്പോള്‍ ഭൂരിപക്ഷവികാരങ്ങള്‍ ഒരിക്കലും വ്രണപ്പെട്ടിരുന്നില്ല.അത്രയ്‌ക്ക്‌ സൂക്ഷ്‌മതയുണ്ടായിരുന്നു ആ വാക്കുകള്‍ക്ക്‌.

ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ ബനാത്ത്‌വാലതന്നെ അവതരിപ്പിക്കട്ടെ എന്ന്‌ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഇന്ദിരാഗാന്ധി പാര്‍ലമെന്റില്‍ ഒന്നിലേറെ തവണ നിര്‍ദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. അതായിരുന്നു ജി.എം. ബനാത്ത്‌വാല. ന്യൂനപക്ഷത്തിനു മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യന്‍ രാഷ്ട്രീയത്തിനു തന്നെ തീരാനഷ്‌ടമാണ്‌ ബനാത്ത്‌വാലയുടെ വിയോഗം. അദ്ദേഹം മുസ്‌ലിംലീഗിനുവേണ്ടി സംസാരിച്ചു. ന്യൂനപക്ഷങ്ങള്‍ക്കുവേണ്ടി സംസാരിച്ചു, അവശതയനുഭവിക്കുന്ന എല്ലാവര്‍ക്കും വേണ്ടി സംസാരിച്ചു. ശരീയത്ത്‌ വിവാദം കത്തിനിന്ന കാലത്ത്‌ ബനാത്ത്‌ വാലയുടെ ഓരോ വാക്കിനുവേണ്ടി പാലര്‍മെന്റ്‌ നിശ്ശബ്ദമായി. അദ്ദേഹത്തെ പാലര്‍ലമെന്റിലേക്കയച്ച പൊന്നാനിയുടെ പുണ്യം കൂടിയാണ്‌ അത്‌.

രാഷ്ട്രീയത്തില്‍ ജീവിതാന്ത്യംവരെ സക്രിയമാകാന്‍ ബനാത്ത്‌വാലയ്‌ക്ക്‌ കഴിഞ്ഞു. ചൊവ്വാഴ്‌ച ചെന്നൈയില്‍ വലിയൊരു പൊതുയോഗത്തെ അദ്ദേഹം അഭിസംബോധന ചെയ്‌തു. ഇനിയും ഒരുപാട്‌ സേവനങ്ങള്‍ സമൂഹത്തിന്‌ ലഭിക്കാനിരിക്കെയാണ്‌ ആ വിയോഗം.

ബാഫക്കി തങ്ങളുടെ കാലത്താണ്‌ അദ്ദേഹം കേരളരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക്‌ ക്ഷണിക്കപ്പെടുന്നത്‌. മുംബൈയില്‍ മലയാളികള്‍ക്കും ന്യൂനപക്ഷങ്ങള്‍ക്കുമെതിരെ മണ്ണിന്റെ വാദവും വര്‍ഗീയ വികാരവും ഇളക്കിവിട്ട രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങള്‍ക്കെതിരെ ബനാത്ത്‌ വലായുടെ ശബ്ദം ഉയര്‍ന്നു. മഹാരാഷ്ട്ര നിയമസഭയിലേക്കെത്താന്‍ ഈ പോരാട്ടം അദ്ദേഹത്തിന്‌ തുണയായി. നിയമസഭയിലെ പിന്നീടുള്ള പോരാട്ടങ്ങള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്‌ അഖിലേന്ത്യാ ശ്രദ്ധ നേടിക്കൊടുത്തു. ഇതു ശ്രദ്ധിച്ച ബാഫഖിതങ്ങളും പഴയകാല നേതാക്കളും ബനാത്ത്‌വാലയെ കേരളത്തിലേക്ക്‌ ക്ഷണിച്ചു. തുടര്‍ന്ന്‌ പാര്‍ലമെന്റിലേക്കയച്ചു.

ഇക്കാലത്താണ്‌ ബനാത്ത്‌വാലയുമായി ഞാന്‍ വ്യക്തിപരമായി അടുക്കുന്നത്‌. അന്നുമൊട്ടിട്ട സൗഹൃദം ഇക്കാലമത്രയും തുടര്‍ന്നു. സംസ്ഥാന നേതൃത്വത്തിലേക്ക്‌ ഞാനും കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടിയുമൊക്കെ എത്തിയപ്പോള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്‌ മികച്ച പിന്തുണ നല്‍കി. പൊന്നാനിയില്‍ നിന്ന്‌ അദ്ദേഹം തുടരെ തുടരെ ലോക്‌സഭയിലേക്കുപോയി. ന്യൂനപക്ഷങ്ങള്‍ക്കായുള്ള ലോക്‌സഭയുടെ പോരാട്ടങ്ങള്‍ പൊന്നാനിക്കാര്‍ ശ്രദ്ധിച്ചു. ഇതിന്‌ ഭാഷയും ദേശവും മറന്ന്‌ പൊന്നാനി പിന്തുണ നല്‍കി. ഒരു അന്യനാട്ടുകാരനെ തുടരെ ലോക്‌സഭയിലേക്കയച്ച്‌ പൊന്നാനിയും ചരിത്രം സൃഷ്‌ടിച്ചു.

ഇനി പാര്‍ലമെന്ററി രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കില്ല എന്ന്‌ കൊടപ്പനക്കല്‍ തറവാട്ടില്‍വന്ന്‌ സ്വയം പ്രഖ്യാപിക്കുംവരെ പൊന്നാനി ബനാത്ത്‌വാലയുടെ പിന്നില്‍ ഉറച്ച പിന്തുണയുമായി നിന്നു. പാര്‍ലമെന്റ്‌ രാഷ്ട്രീയംവിട്ട അദ്ദേഹം പാര്‍ട്ടിക്കും സമൂഹത്തിനുമായി ശിഷ്‌ടകാലം നീക്കിവെച്ചു.

എം.പി അല്ലാതായ കാലത്തും ബനാത്ത്‌വാല കേരളവുമായി ബന്ധം തുടര്‍ന്നു. കേരളത്തില്‍ വരുമ്പോഴൊക്കെ അദ്ദേഹം മലപ്പുറത്തെത്തുമായിരുന്നു. തന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തയച്ച മണ്ഡലത്തിനോട്‌ പിതൃവാത്സല്യമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്‌. ജില്ലയുടെ റോഡുകളുടെ വികസനത്തിന്‌ നല്‍കിയ സംഭാവനകള്‍ വലുതായിരുന്നു.

വാക്കിലും പ്രവൃത്തിയിലും മാന്യന്‍, എതിരാളികളോടും സൗഹൃദം കലര്‍ന്നുമാത്രം സംസാരം, ന്യൂനപക്ഷ പ്രശ്‌നങ്ങളെ സമൂഹത്തിന്റെ മൊത്തം പ്രശ്‌നമായി കാണാനുള്ള തിരിച്ചറിവ്‌, പാര്‍ട്ടിയോടും ജനങ്ങളോടുമുള്ള കൂറ്‌ ഇതൊക്കെ ബനാത്ത്‌ വാലയെ വ്യത്യസ്‌തനാക്കി. ഇനിയിതുപോലൊരു നേതാവ്‌ ഉയര്‍ന്നുവരേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

ഡല്‍ഹിയില്‍ രാഷ്ട്രീയം ചൂടുപിടിക്കുന്ന ഈ അവസരത്തില്‍ ബനാത്ത്‌വാലയുടെ നിര്യാണം നികത്താനാവാത്ത വിടവാണ്‌ ഉണ്ടാക്കിയത്‌. കഴിഞ്ഞദിവസം ഡല്‍ഹി രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ച്‌ അദ്ദേഹവുമായി സംസാരിച്ചിരുന്നു. സംസാരിക്കാന്‍ ഇനിയുമേറെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പൗരാവകാശങ്ങള്‍ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന്‌ അദ്ദേഹം ജാഗ്രതയോടെ കാവലിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രപണ്ഡിതന്‍, മികച്ച പാര്‍ലമെന്‍േററിയന്‍, എഴുത്തുകാരന്‍, വാഗ്‌മി, ഗ്രന്ഥകാരന്‍ തുടങ്ങിയ വിശേഷണങ്ങള്‍ക്ക്‌ അദ്ദേഹം അര്‍ഹനായി. അവിസ്‌മരണീയമാണ്‌ ബനാത്ത്‌വാലയുടെ സംഭാവനകള്‍. വേദനാജനകമാണ്‌ ആ വിയോഗം; തീരാനഷ്‌ടമാവും.

Tuesday, April 24, 2012

ന്യൂനപക്ഷാവകാശങ്ങള്‍ ഭരണഘടനാ വീക്ഷണത്തില്‍

വേട്ടയാടപ്പെടുന്നവര്‍ക്കും ഇരകള്‍ക്കും വേണ്ടി നിരന്തരപോരാട്ടം നടത്തിയ ബനാത്ത്‌വാല ഇന്ത്യന്‍ രാഷ്‌ട്രീയത്തിലെ ഗര്‍ജ്ജിക്കുന്ന സിംഹമായിരുന്നു. ഗാംഭീര്യമുള്ള ആ ശബ്‌ദത്തിന്റെ കരുത്തില്‍ അനീതിയുടെ കോട്ടകളില്‍ വിള്ളലുകള്‍ വീണു. ന്യൂനപക്ഷ അവകാശങ്ങള്‍ക്ക്‌ വേണ്ടിയുള്ള അക്ഷീണയത്‌നങ്ങളുമായി മരണം വരെ പോരാട്ടം തുടര്‍ന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശബ്‌ദം നിക്ഷിപ്‌ത താല്‍പ്പര്യങ്ങളുടെ അധികാര കേന്ദ്രങ്ങളില്‍ ചാട്ടുളിയായി ചെന്നു തറച്ചു. ശരീഅത്ത്‌ വിവാദകാലത്ത്‌ ബനാത്ത്‌വാലാ അവതരിപ്പിച്ച പ്രമേയം നിയമമായി മാറിയത്‌ ന്യൂനപക്ഷ രാഷ്‌ട്രീയത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നാണ്‌. ഒരു
പാര്‍ലമെന്റ്‌ അംഗത്തിന്റെ പ്രമേയം നിയമമായി മാറുന്നത്‌ ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തില്‍ തന്നെ ആദ്യത്തെ സംഭവമായിരുന്നു.
ഇന്ത്യന്‍ ഭരണഘടനയേയും, വിവിധങ്ങളായ ആഗോളനിയമ സംവി ധാനങ്ങളേയും ഇന്ത്യന്‍ സമൂഹത്തിന്റെ അന്തര്‍ധാരയെയും കുറിച്ച്‌ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്ന പരന്ന വിജ്ഞാനത്തിന്റെ
നാട്ടക്കുറിയാണ്‌ ഈ ലഘുപുസ്‌തകം.

ജി.എം.ബനാത്ത്‌ വാല (വിവ: ഷാഫി ചാലിയം)
Rs:35

Saturday, June 25, 2011

ഓര്‍മകളില്‍ ബനാത്ത്‌വാല

ഗുലാം മഹമൂദ് ബനാത്ത് വാല അന്തരിച്ചിട്ട് മൂന്ന് വര്‍ഷം തികയുന്നു. ഇന്ത്യന്‍ യൂണിയന്‍ മുസ്ലിംലീഗിന് അഭിമാനകരമായി നേതൃത്വം നല്‍കിയ പ്രഗല്‍ഭ പാര്‍ലമെന്റേറിയനായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ അസാന്നിധ്യം വല്ലാതെ അനുഭവപ്പെടുന്ന ദശാസന്ധിയിലാണ് നാം. മുസ്ലിംലീഗ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് ദേശീയ തലത്തില്‍ അംഗീകാരം നേടാന്‍ അനവരതം പ്രവര്‍ത്തിച്ച ഊര്‍ജ്വസ്വലനായ നേതാവിനെയാണ് നമുക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടത്.

ഉജ്വലവാഗ്മിയായ അദ്ദേഹം ബോംബെ നഗരത്തിലെ സാമൂഹിക രാഷ്ട്രീയ രംഗങ്ങളില്‍ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ച് കൊണ്ടാണ് മുസ്ലിംലീഗിന്റെ നേതൃനിരയിലേക്ക് വന്നത്. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഉമര്‍ഖാദി മണ്ഡലത്തില്‍ നിന്ന് രണ്ട് തവണ നിയമസഭയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം വളരെ പെട്ടെന്ന് ശ്രദ്ധേയനായ നിയമസഭാ സാമാജികനായി മാറി. ഭീവണ്ടി, താന, കല്യാണ്‍ എന്നിവിടങ്ങളില്‍ അറുപതുകളുടെ തുടക്കത്തില്‍ നടന്ന വര്‍ഗീയ കലാപങ്ങളില്‍ ദുരിതം നേരിട്ടവര്‍ക്ക് വേണ്ടി അദ്ദേഹം നിര്‍ഭയം രംഗത്ത് വന്നു. ഭീവണ്ടിയിലും മറ്റ് കലാപബാധിത പ്രദേശങ്ങളിലും അദ്ദേഹത്തിനും ഇബ്രാഹിം സുലൈമാന്‍ സേട്ടിനുമൊപ്പം സഞ്ചരിച്ചത് ഇപ്പോഴും ഞാന്‍ ഓര്‍ക്കുന്നു. മഹാരാഷ്ട്ര അക്കാലത്ത് ഭരിച്ചവര്‍ക്ക് ബനാത്ത് വാലക്കൊപ്പം പോയി നിവേദനം സമര്‍പ്പിച്ചതും മറക്കാനാവില്ല. മലയാണ്‍ വേട്ട നിരന്തരം പരിപാടിയാക്കിയ ശിവസേനക്കെതിരെ മുംബൈ നഗരത്തില്‍ നിലയുറപ്പിക്കാനും അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു.

മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമ സംരക്ഷണത്തിനു നല്‍കിയ സംഭാവനയായിരിക്കും ചരിത്രത്തില്‍ അദ്ദേഹത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുക. നിര്‍ബന്ധ വന്ധ്യംകരണം നിയമമാക്കാന്‍ മഹാരാഷ്ട്രാ നിയമ സഭയിലെ മൃഗീയ ഭൂരിപക്ഷം ശ്രമിച്ചപ്പോള്‍ അതിനെതിരെ തെരുവിലിറങ്ങി ഒപ്പു ശേഖരണം നടത്തി ബില്ലിന് അനുമതി നല്‍കരുതെന്ന് രാഷ്ട്രപതിയോട് അഭ്യര്‍ത്ഥിച്ച് സംസ്ഥാന സര്‍ക്കാറിന്റെ ശ്രമം തകര്‍ത്ത ബനാത്ത് വാല ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ശക്തി തെളിയിച്ച നേതാവായിരുന്നു.

അതുപോലെ മുസ്ലിംവനിതാ സംരക്ഷണ നിയമത്തിന്റെ മുഴുവന്‍ ക്രെഡിറ്റും ബനാത്ത് വാലക്ക് അവകാശപ്പെടാം. ശാബാനു കേസിലെ സുപ്രീം കോടതി വിധിയെ തുടര്‍ന്ന് മുസ്ലിം വ്യക്തി നിയമത്തിലെ ചില വ്യവസ്ഥകള്‍ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടപ്പോള്‍ ശരീഅത്ത് വിരുദ്ധരെ മുഴുവന്‍ തറപറ്റിച്ച നിയമനിര്‍മാണമായിരുന്നു രാജീവ് ഗാന്ധി സര്‍ക്കാര്‍ കൊണ്ടു വന്നത്. ബനാത്ത് വാല ലോക്സഭയില്‍ അവതരിപ്പിച്ച സ്വകാര്യ ബില്ലിന്റെ സുദീര്‍ഘമായ ചര്‍ച്ചകള്‍ക്കൊടുവില്‍ കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാര്‍ തന്നെ ഔദ്യോഗിക ബില്‍ കൊണ്ടു വരികയായിരുന്നു. ലോക് സഭയിലെ ചെറിയ കക്ഷികളില്‍ ഒന്നായ മുസ്ലിംലീഗിന് ഇങ്ങനെ ഒരു നേട്ടം കൈവരിക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞത് പാര്‍ലമെന്റിലെ നടപടി ചട്ടങ്ങളിലും നിയമത്തിലും അവഗാഹമുണ്ടായിരുന്ന ബനാത്ത് വാലയുടെ ധീരമായ നിലപാടിന് ലഭിച്ച അംഗീകാരമാണ്. വനിതാ സംരക്ഷണ ബില്‍ വഴി കോണ്‍ഗ്രസ് സര്‍ക്കാര്‍ ശരീഅത്ത് അനുകൂലികള്‍ക്ക് കീഴടങ്ങിയെന്ന് പ്രചരിപ്പിച്ചവര്‍തന്നെ ഈ നിയമം മുസ്ലിം സ്ത്രീകള്‍ക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ സംരക്ഷണം നല്‍കുന്ന ഒന്നാണെന്ന് ഇന്ന് മാറ്റി പറയുന്നു.

ലോക്സഭയില്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹപ്രവര്‍ത്തകനാകാന്‍ കഴിഞ്ഞ കാലം ഞാന്‍ ഓര്‍ക്കുന്നു. പാര്‍ലിമെന്റിലെ എല്ലാ അംഗങ്ങളും കക്ഷി ഭേദമന്യേ ആദരിച്ച വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റേത്. അദ്ദേഹം ചര്‍ച്ചയില്‍ പങ്കെടുക്കുമ്പോള്‍ എല്ലാവരും ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടിരുന്ന ഒട്ടേറെ അനുഭവങ്ങളുണ്ട്. മഹാരാഷ്ട്രാ നിയമസഭയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മികച്ച പ്രവര്‍ത്തനമാണ് കേരളത്തില്‍ നിന്ന് പാര്‍ലമെന്റിലേക്ക് അയക്കാന്‍ മുസ്ലിംലീഗ് നേതൃത്വം തീരുമാനിച്ചതിന് കാരണമായത്. ആ തീരുമാനം ഒരിക്കലും തെറ്റായില്ല. പൊന്നാനിയില്‍ നിന്ന് ഏഴ് തവണ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം കേരളത്തില്‍ നിന്ന് ഒരേ മണ്ഡലത്തില്‍ നിന്ന് ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ തവണ പാര്‍ലമെന്റിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന വ്യക്തി എന്ന റിക്കാര്‍ഡിന് അര്‍ഹനായി.

സംഘടനാ രംഗത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനം മാതൃകാപരമാണ്. മതവും രാഷ്ട്രീയവും ഇന്ത്യയില്‍ എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗ്രന്ഥം ഈ വിഷയത്തില്‍ ഒരു റഫറന്‍സാണ്. മതേതര ജനാധിപത്യ പ്രസ്ഥാനങ്ങള്‍ക്കൊപ്പം മുസ്ലിംലീഗിനെ മുന്‍ നിരയിലേക്ക് നയിക്കാന്‍ അദ്ദേഹം കഠിനാധ്വാനം ചെയ്തു. മതേതര ജനാധിപത്യത്തിനും മുസ്ലിംകള്‍ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള പിന്നാക്ക ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ മുന്നേറ്റത്തിനും ധിഷണാപരമായ നേതൃത്വം നല്‍കിയ പണ്ഡിതനായ നേതാവായിരുന്നു ബാനാത്ത് വാല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓര്‍മകള്‍ ആവേശദായകമാണ്. അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തിന് മഗ്ഫിറത്തും മര്‍ഹമത്തും നല്‍കുമാറാകട്ടെ.

Sunday, October 5, 2008

പൊന്നാനിവാല

ബനാത്ത്‌വാല ഒരു മുംബൈവാല നേതാവാണെന്ന്‌ ആരൊക്കെ പറഞ്ഞാലും പൊന്നാനിക്കാര്‍ സമ്മതിച്ചുതരില്ല. അതുകൊണ്ടാണ്‌ ഏഴുതവണ അവര്‍ പൊന്നാനിയില്‍ നിന്നു പൊന്നുപോലെ അദ്ദേഹത്തെ ലോക്സഭയിലെത്തിച്ചത്‌. അതുകൊണ്ടു തന്നെ അന്നാട്ടുകാര്‍ അദ്ദേഹത്തെ പാര്‍ലമെന്റിലെ പൊന്നാനി വാലയാക്കി. അദ്ദേഹത്തില്‍ പൊന്നാനിക്കാര്‍ അര്‍പ്പിച്ച വിശ്വാസത്തിനു പാര്‍ട്ടിയിലെ പിളര്‍പ്പുപോലും കോട്ടം ഏല്‍പ്പിച്ചില്ല.

മുസ്‌ലിം ലീഗിലെ പിളര്‍പ്പിനുശേഷം ആദ്യമായി നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ 117,546 വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ ജയിച്ച ബനാത്ത്‌വാല തെളിയിച്ചതും അതാണ്‌. ബനാത്ത്‌വാലയ്ക്കു ലഭിച്ചത്‌ 269,491 വോട്ട്‌. അന്നു വിമത മുസ്‌ലിം ലീഗ്‌ ഇടതുമുന്നണിയിലായിരുന്നു. വിമത ലീഗിലെ എം. മൊയ്‌തീന്‍കുട്ടി ഹാജിക്ക്‌ അന്നു ലഭിച്ചത്‌ 151,945 വോട്ട്‌.

പഠിക്കുകയാണെങ്കില്‍ ഇങ്ങനെ വേണമെന്നു പറഞ്ഞു ചില കുട്ടികള്‍ മാര്‍ക്ക്‌ വാരിക്കൂട്ടി അധ്യാപകരെ വരെ അമ്പരപ്പിക്കുന്നതു പോലെയായിരുന്നു ഒാ‍രോ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും ബനാത്ത്‌വാലയുടെ ഭൂരിപക്ഷം. അതിങ്ങനെ എണ്ണിത്തുടങ്ങുമ്പോഴേക്കു തന്നെ ലക്ഷങ്ങളിലെത്തും. അങ്ങനെ നോക്കിയാല്‍ പാര്‍ട്ടി പ്രവര്‍ത്തകരുടെ ടെന്‍ഷന്‍ വോട്ടെണ്ണിത്തുടങ്ങുമ്പോഴേ ഇല്ലാതാക്കിക്കൊടുത്തു സഹായിക്കുന്ന അപൂര്‍വം സ്ഥാനാര്‍ഥികളിലൊരാളായിരുന്നു ബനാത്ത്‌വാല. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ഭൂരിപക്ഷം കിട്ടിയ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും ബനാത്ത്‌വാലയെ ഭൂരിപക്ഷത്തിലെ 'ലക്ഷം കൈവിട്ടില്ല. 1980ല്‍ ആര്യാടന്‍ മുഹമ്മദിനോടു മല്‍സരിച്ചു ജയിച്ച ആ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ ഭൂരിപക്ഷം അരലക്ഷത്തിനു

മുകളിലെത്തി. കൃത്യമായി പറഞ്ഞാല്‍ 50,866. അന്ന്‌ ആര്യാടന്‍ ഉള്‍പെട്ട കോണ്‍ഗ്രസ്‌ (യു) ആന്റണിയുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ ഇടതുമുന്നണിക്കൊപ്പമായിരുന്നു. 1999ല്‍ സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ ഭൂരിപക്ഷമായിരുന്നു ബനാത്ത്‌വാലയുടേത്‌ - 130,478.

പഴയ മുസ്‌ലിം ലീഗിന്റെ വകഭേദമായി ബോംബെ രാഷ്ട്രീയത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഫോര്‍ത്ത്‌ പാര്‍ട്ടിയില്‍ അംഗത്വം സ്വീകരിച്ചു രാഷ്ട്രീയവേദികളില്‍ എത്തിയ അദ്ദേഹം മുഹമ്മദാലി ജിന്നയുടെ മരുമകനായ പീര്‍മുഹമ്മദിനു വേണ്ടി തിരഞ്ഞെടുപ്പു പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളില്‍ ഏര്‍പെട്ടതോടെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു തുടങ്ങി. ഇതിനിടയില്‍ കേരള മുസ്‌ലിം ജമാഅത്തിന്റെ സമ്മേളന പരിപാടികളില്‍ പങ്കെടുക്കാനായി എത്തിയ സി.എച്ച്‌. മുഹമ്മദ്‌ കോയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിലിറങ്ങിയ അദ്ദേഹം പീര്‍മുഹമ്മദ്‌ പ്രസിഡന്റായ ബോംബെ മുസ്‌ലിം ലീഗിന്റെ പ്രവര്‍ത്തക സമിതിയിലേക്കെത്തി. ബോംബെ മുനിസിപ്പല്‍ കോര്‍പറേഷനിലേക്ക്‌ 1961ല്‍ നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ ബനാത്ത്‌വാലയെ പരാജയപ്പെടുത്തിയ മുസ്‌തഫാ ഫക്കി, ബനാത്ത്‌വാല അധ്യാപകനായ അന്‍ജുമന്‍ സ്കൂളിന്റെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു. ആ ഏറ്റുമുട്ടലിനെ തുടര്‍ന്നു ജോലി രാജിവച്ച ബനാത്ത്‌വാല കുറച്ചൂകാലം സുഹൃത്തിനൊപ്പം ട്യൂട്ടോറിയല്‍ കോളജ്‌ നടത്തി.

1986ല്‍ കേന്ദ്രസര്‍ക്കാര്‍ ഔദ്യോഗികമായി അവതരിപ്പിച്ച ശരീഅത്ത്‌ ബില്‍ (മുസ്‌ലിം വിമന്‍ പ്രൊട്ടക്ഷന്‍ ഓഫ്‌ റൈറ്റ്സ്‌ ഓണ്‍ ഡിവോഴ്സ്‌ ആക്ട്‌) യഥാര്‍ഥത്തില്‍ ബനാത്ത്‌വാല അവതരിപ്പിച്ച സ്വകാര്യ ബില്‍ ആയിരുന്നു. ആരാധനാലയങ്ങളുടെ കട്ട്‌ ഓഫ്‌ ഡേറ്റ്‌ സംബന്ധിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വകാര്യ ബില്ലും പിന്നീട്‌ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. വിവാദം സൃഷ്ടി സല്‍മാന്‍ റുഷ്ദിയുടെ ഗ്രന്ഥം നിരോധിക്കാന്‍ പാര്‍ലമെന്റില്‍ ആദ്യം ശബ്ദമുയര്‍ത്തിയതും ബനാത്ത്‌വാലയാണ്‌.

ബനാത്ത്‌വാല പരാമര്‍ശവിഷയമാകുന്ന പാര്‍ലമെന്റിലെ ഒരു സംഭവം എ.ബി. വാജ്പേയിയുടെ ഒരു പഴയ ലേഖനത്തില്‍ ഇങ്ങനെ പരാമര്‍ശിക്കുന്നുണ്ട്‌: ബനാത്ത്‌ വാല ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കറുമായി എന്തോ പ്രശ്നത്തില്‍ വാക്കുതര്‍ക്കമുണ്ടായി. ബനാത്ത്‌വാലയോടു ചേംബറിലേക്കു വരാന്‍ ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കര്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടു. തന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തതു പാര്‍ലമെന്റിലേക്കാണെന്നും ചേംബറിലേക്കല്ലന്നും ബനാത്ത്‌വാല തുറന്നടിച്ചു.

രോമത്തൊപ്പിയും കോട്ടും ഷെര്‍വാണിയും ധരിച്ചു കേരളത്തിലെ പൊതുവേദികളിലും സ്യൂട്ട്‌ ധരിച്ചു ഡല്‍ഹിയിലെ പൊതുവേദികളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്ന ബനാത്ത്‌വാല കേരളത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങള്‍ പഠിക്കുന്നതിലും പാര്‍ലമെന്റില്‍ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിലും പ്രത്യേക മിടുക്കു കാട്ടിയിരുന്നു. മുംബൈയില്‍ ശിവസേനയുടെ ആക്രമണങ്ങള്‍ക്കെതിരെ കേരളീയരായ പാവപ്പെട്ട കച്ചവടക്കാരുടെ പ്രശ്നങ്ങള്‍ പരിഹരിക്കുന്നതിന്‌ അദ്ദേഹം മുന്‍പന്തിയില്‍ നിന്നു. റിലിജിയന്‍ ആന്‍ഡ്‌ പൊളിറ്റിക്സ്‌ ഇന്‍ ഇന്ത്യ, മുസ്‌ലിം ലീഗ്‌, ആസാദി കേ ബാദ്‌ (ഉറുദു) തുടങ്ങി ഒട്ടേറെ ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. ബനാത്ത്‌വാലയുടെ വേര്‍പാടോടെ ന്യൂനപക്ഷ അവകാശങ്ങള്‍ക്കു വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടത്തിലെ പക്വതയുള്ള ശബ്ദമാണു നിലച്ചത്‌.

മനോരമ ദിനപത്രം
ജൂണ്‍ 25. /2008 ബുധന്‍